Malaysia sekali lagi menggerakkan usaha diplomasi damai di tengah-tengah ketegangan terbaharu di sempadan Thailand–Kemboja, dengan Perdana Menteri Anwar Ibrahim mengesahkan bahawa beliau telah bercakap melalui telefon dengan rakan sejawatnya dari Kemboja, Hun Manet, dan Perdana Menteri Thailand, Anutin Charnvirakul.

Perbualan itu memberi tumpuan kepada insiden terkini di sempadan serta keperluan mendesak untuk mengekalkan momentum usaha damai pasca Perjanjian Damai Kuala Lumpur.

Anwar berkata kedua-dua pemimpin memberikan maklum balas positif, serta menegaskan komitmen untuk mencari penyelesaian diplomatik dan mematuhi segala perkara yang telah dipersetujui dalam perjanjian yang dimeterai pada hujung Oktober lalu.

“Saya menegaskan pendirian Malaysia untuk melihat persahabatan dan gencatan senjata antara kedua-dua negara diperkukuh. Malaysia bersedia terus memainkan peranan sebagai pemudah cara dalam merintis jalan damai ini,” katanya dalam kenyataan di Facebook.

Dalam perbualan itu, kedua-dua Perdana Menteri turut menyampaikan penghargaan terhadap peranan Malaysia bukan sahaja sebagai Pengerusi ASEAN, tetapi juga sebagai jiran dekat yang mengutamakan keamanan serantau.

“Semoga kedua-dua negara terus menunjukkan kesungguhan dan keberanian untuk mengembalikan kestabilan di sempadan demi keselamatan rakyat,” kata Anwar.

Peranan Malaysia sebagai tuan rumah rundingan turut ditegaskan oleh Menteri Luar Mohamad Hasan yang memaklumkan bahawa Bangkok dan Phnom Penh masing-masing meminta rundingan damai akan datang diadakan di Kuala Lumpur.

Katanya, hubungan kedua-dua negara merosot semula selepas insiden letupan periuk api yang mencederakan anggota tentera Thailand, walaupun suasana sebelum ini kelihatan positif selepas pemeteraian Perjanjian Damai Kuala Lumpur.

Mohamad berkata pasukan pemerhati ASEAN telah mengesahkan bahawa periuk api yang ditemui adalah “perangkap baharu”, dan menambah bahawa beliau telah bercakap dengan rakan sejawatnya di Thailand bagi meredakan keadaan.

“Harapan saya ialah kedua-dua pihak dapat bertenang dan meneruskan rundingan damai,” katanya.

Ketegangan meningkat semula pada Rabu apabila tembakan berdurasi lebih 10 minit kedengaran di Nong Ya Kaew, Sa Kaeo.

Media Kemboja mendakwa tentera Thailand menembak penduduk awam, namun Tentera Diraja Thailand (RTA) menafikan dakwaan itu.

Laporan pasukan Burapha Task Force menunjukkan bahawa tembakan pertama dilepaskan oleh tentera Kemboja menggunakan AK-47 ke arah kubu Thailand.

Tentera Thailand hanya melepaskan “tembakan amaran” mengikut peraturan penggunaan kekerasan, dengan RTA menegaskan bahawa mereka mematuhi undang-undang antarabangsa dan prinsip kemanusiaan.

Tiada korban dilaporkan di pihak Thailand, manakala penduduk kampung berlindung di pusat pemindahan sebelum kembali ke rumah masing-masing selepas keadaan reda.

Menteri Pertahanan Thailand Gen Nattapon Nakpanich berkata komander barisan hadapan dibenarkan bertindak balas terhadap provokasi pihak Kemboja tanpa perlu menunggu arahan dari ibu pejabat, selagi mereka mematuhi peraturan operasi.

Beliau berkata keputusan tindak balas dibuat mengikut tahap ancaman, namun tidak menghuraikan butirannya.