Menteri-menteri Luar ASEAN bersetuju untuk membangunkan penanda aras khusus bagi mengukur kemajuan di Myanmar, di samping memulakan perbincangan untuk melantik seorang utusan khas jangka panjang, lapor Straits Times.
Langkah ini diambil ketika blok serantau itu berusaha memperkukuh pelaksanaan Konsensus Lima Perkara bagi memulihkan proses perdamaian yang tergendala.
Cadangan yang dibincangkan dalam rundingan tidak rasmi di sela-sela Mesyuarat Menteri-Menteri Luar ASEAN (AMM) ke-59 di Manila itu bakal diperincikan oleh pegawai-pegawai kanan sebelum diangkat ke Sidang Kemuncak Pemimpin ASEAN pada November depan.
Setiausaha Hal Ehwal Luar Filipina Theresa Lazaro mengesahkan Brunei turut mencadangkan agar sebuah unit khas ditubuhkan di bawah Sekretariat ASEAN bagi menyokong tugas utusan tersebut.
"Kami telah menugaskan pegawai-pegawai kanan untuk memperincikan perkara ini dengan teliti kerana ia merupakan input penting untuk mesyuarat pemimpin pada November nanti," kata Lazaro yang juga berkhidmat sebagai utusan khas Pengerusi ASEAN ke Myanmar pada Selasa.
Perbincangan di Manila itu menyusul pertemuan tidak rasmi di Bangkok pada 12 Julai yang menghimpunkan menteri-menteri luar ASEAN bersama Menteri Luar Myanmar buat kali pertama sejak pihak tentera merampas kuasa pada 2021.
Walaupun timbul spekulasi bahawa ASEAN semakin berlembut dengan junta tentera, Lazaro menegaskan usaha baharu ini tidak bermakna prinsip Konsensus Lima Perkara akan diabaikan.
"Beliau mempertahankan bahawa Konsensus Lima Perkara masih wujud. Maka, apa sahaja resolusi yang diluluskan di Parlimen sebelum ini secara praktikalnya terbatal kerana beliau sendiri menyatakan ia tidak lagi diguna pakai," jelas Lazaro mengenai maklum balas Menteri Luar Myanmar, Than Swe, berhubung status pelan perdamaian tersebut.
Penganalisis menilai bahawa pendekatan baharu ini merupakan langkah pengubahsuaian strategi bagi meningkatkan keberkesanan ASEAN tanpa menjejaskan kredibiliti organisasi serantau itu.
Paling utama, ASEAN menegaskan bahawa sebarang penglibatan diplomatik dengan Naypyitaw tidak boleh disalah tafsir sebagai pengiktirafan rasmi terhadap kerajaan tentera Myanmar.
