Pemimpin negara anggota ASEAN akan meneliti perkembangan di Myanmar selepas fasa pertama pilihan raya umum negara itu yang bermula pada 28 Disember, kata Perdana Menteri Malaysia Anwar Ibrahim pada Selasa.
Katanya, ASEAN akan membuat penilaian secara berhati-hati dan mengelak daripada mengambil sebarang tindakan yang boleh memberi “pengiktirafan terlalu awal” kepada mana-mana pihak.
Pendirian itu dibuat susulan dakwaan bahawa parti pro-tentera Myanmar telah mendapat kemenangan besar dalam pusingan awal undian. Namun, pemerhati memberi amaran bahawa pilihan raya yang dikendalikan pihak junta itu hanya akan mengukuhkan lagi pemerintahan tentera.
Pilihan raya tersebut merupakan yang pertama sejak rampasan kuasa tentera pada 2021 yang mencetuskan perang saudara berpanjangan.
Malaysia, yang memegang jawatan Pengerusi ASEAN sehingga akhir tahun ini, menegaskan negara-negara anggota akan membuat penilaian secara berperingkat, dengan keutamaan diberikan kepada mengurangkan keganasan, selain mengelakkan langkah yang boleh memburukkan lagi perpecahan.
“Sebarang penilaian akan dipandu oleh keperluan untuk mengurangkan keganasan, mengelakkan tindakan yang boleh menambah jurang perpecahan atau memberi pengiktirafan terlalu awal, serta mengekalkan ruang kepada jalan ke hadapan yang inklusif dan berwibawa,” katanya.
Pilihan raya berkenaan menerima kecaman meluas daripada aktivis, pemimpin Barat dan Ketua Hak Asasi Manusia Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB), yang berkata tindakan menindas pihak lawan serta senarai calon pilihan raya pilih bulu yang memberi kelebihan kepada sekutu pihak tentera hanya akan menambah nyawa pihak junta untuk terus berkuasa.
Kumpulan bersenjata pro-demokrasi dan tentera etnik minoriti berikrar akan menghalang pelaksanaan pilihan raya di kawasan yang berada di bawah kawalan mereka.
Keputusan rasmi belum diumumkan, namun seorang pegawai kanan Parti Solidariti dan Pembangunan Kesatuan (USDP) yang disokong tentera mendakwa parti itu telah memenangi 82 daripada 102 kerusi Dewan Rakyat yang dipertandingkan dalam fasa pertama.
Dua lagi fasa pengundian dijadualkan berlangsung pada 11 dan 25 Januari.
Dalam pilihan raya 2020, USDP tewas teruk kepada Liga Kebangsaan untuk Demokrasi pimpinan Aung San Suu Kyi, yang kemudiannya dibubarkan selepas rampasan kuasa.
